Δρ. Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος
Ελληνικά Αγγλικά




Η θεραπεία της χρόνιας προστατίτιδας

Διάγνωση

Η εμπειρία και η ειδική εκπαίδευση στο πρόβλημα της χρόνιας προστατίτιδας είναι απαραίτητα στοιχεία για την σωστή διάγνωση και την πλήρη αξιολόγηση της ασθένειας. Η διάγνωση θα βασισθεί στα εξής στοιχεία:

  • Ιστορικό του ασθενούς: Προσεκτική λήψη και εκτίμηση του ιστορικού του ασθενούς, προκειμένου να αξιολογηθούν όλα όσα αναφέρει, αλλά και τα πιθανά ενοχλήματα που ακόμα και ο ίδιος μπορεί να μην γνωρίζει ότι έχει, οπότε εάν ο ιατρός δεν είναι απόλυτος γνώστης του αντικειμένου δεν μπορεί να αξιολογήσει.

  • Δακτυλική εξέταση του προστάτη: Προσεκτική κλινική εκτίμηση του ουρογεννητικού συστήματος (όρχεις, πέος, προστάτης). Η ΔΕ (δακτυλική εξέταση) του προστάτη είναι άκρως σημαντική, αφού θα δώσει αρκετές πληροφορίες για την υφή του αδενικού ιστού και την ανάλογη ευαισθησία στις φλεγμονώδεις περιοχές με πιθανή εμφάνιση εκκρίματος προστατικού υγρού καθώς και πληροφορίες για το μέγεθος τού αδένα.

  • Ουροομετρικός έλεγχος: Ο ουροομετρικός έλεγχος , θα δώσει σημαντικές πληροφορίες για την ποιότητα της ούρησης όπως τη δύναμη, την ποσότητα, το χρόνο κλπ.

  • Υπερηχογραφικός έλεγχος: Ο Υπερηχογραφικός έλεγχος των Νεφρών και της ουροδόχου κύστης, θα δώσει πληροφορίες για πιθανές επιπλοκές της ασθένειας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ανευρίσκονται συγκρίματα λίθων ή λίθοι στους Νεφρούς ως αποτέλεσμα κακής ποιότητος ούρησης από προβλήματα στον προστάτη.
  • Υπερηχογράφημα όρχεως άμφω: Υπερηχογράφημα όρχεως άμφω, για πιθανή επέκταση της λοίμωξης με τα ανάλογα ευρήματα στις επιδιδυμίδες και στον οσχεΐκό σάκο.

  • Διορθικό Υπερηχογράφημα προστάτου: Διορθικό Υπερηχογράφημα προστάτου, πού είναι ή κύρια εξέταση για την πληρέστερη παροχή πληροφοριών για τις πιθανές αλλοιώσεις στον προστάτη , μετρώντας την ηχογένεια του παρεγχύματος , την αγγείωση στις βλάβες, τις πιθανές αποτιτανώσεις και την θέση αυτών, το μέγεθος του αδένα, την ύπαρξη φλεγμονής στις σπερματοδόχους κύστεις , την πιθανή διάταση του ελλειπτικού κυστιδίου ή λιθίασης των εκσπερματιστικών πόρων κλπ.

  • Καλλιέργεια σπέρματος και προστατικού υγρού: Οι μικροβιολογικές εξετάσεις του σπέρματος και του προστατικού υγρού (μετά από μάλαξη του προστάτη) συμπληρώνουν τον έλεγχο, χωρίς όμως να αποτελούν στοιχεία στα οποία μπορεί να βασιστεί κάποιος για να βεβαιώσει την ύπαρξη τόσο της φλεγμονής όσο και του αιτιολογικού παράγοντα πρόκλησης της φλεγμονής. Σε αρκετές περιπτώσεις (20% - 30%) δεν καταδεικνύονται οι αιτιολογικοί παράγοντες (δηλ. τα μικρόβια) που προκάλεσαν την φλεγμονή και σε λίγες περιπτώσεις περίπου (3-5%) ούτε και τα στοιχεία (π.χ. πυοσφαίρια) που καταδεικνύουν την ύπαρξη φλεγμονής - προστατίτιδας.

  • Ουρηθροκυστεοσκόπηση: Στις περιπτώσεις ύπαρξης επιπλοκών ουρήθρας με σαφή προβλήματα στην ούρηση, ο έλεγχος μπορεί να ολοκληρωθεί με ειδική ενδοσκοπική εξέταση που είναι η ουρηθροκυστεοσκόπηση (αξιολογείται ή ύπαρξη ενδοαυλικού στενώματος ουρήθρας ή ύπαρξη σκλήρυνσης αυχένος ουροδόχου κύστης).

  • Τρίπλεξ πεικών αρτηριών: Σε πιθανή επιπλοκή στυτικής λειτουργίας, γίνεται σε αρκετές περιπτώσεις από την αρχική φάση, ειδική εξέταση πού είναι το τρίπλεξ πεικών αρτηριών, εφόσον συντρέχουν και άλλοι ειδικοί λόγοι όπως (Υπέρταση, ζαχαρώδης διαβήτης , υπερχοληστεριναιμία κλπ).

  • Σπερμοδιάγραμμα και Ορμονολογικός έλεγχος: Στις περιπτώσεις υπογονιμότητος του σπέρματος, ένα ολοκληρωμένο σπερμοδιάγραμμα και στοχευμένος ορμονολογικός έλεγχος, αποτελούν συχνά απαραίτητες εξετάσεις για την πλήρη διάγνωση.

  • Δυναμικό Διορθικό Υπερηχογράφημα Ούρησης: Στις περιπτώσεις υποψίας ενδοπροστατικής παλινδρόμησης των ούρων, η δυναμική καταγραφή της φάσης της ούρησης με το Διορθικό υπερηχογράφημα, είναι η εξέταση επιλογής για την διάγνωση της ενεργητικής ή της παθητικής παλινδρόμησης των ούρων.

Στόχοι Θεραπείας της χρόνιας προστατίτιδας

Εδώ είναι και το πλέον σημαντικό και ταυτόχρονα δύσκολο κεφάλαιο της χρόνιας φλεγμονής του προστάτη. Για να γίνει κατανοητό σε τι αναφέρομαι πρέπει να καταλάβουμε τι σημαίνει θεραπεία και τι σημαίνει "απλά μειώνω ή και καλύπτω τα ενοχλήματα και συνήθως για κάποιο χρονικό διάστημα νοιώθω καλά". Εδώ μεγάλη ευθύνη φέρουν πολλοί ουρολόγοι συνάδελφοι που δεν λένε την απόλυτη αλήθεια στους ασθενείς, είτε γιατί δεν έχουν κάνει σωστή διάγνωση ,είτε γιατί δεν γνωρίζουν πολλά για το θέμα, είτε γιατί απλά δεν ξέρουν να λύσουν το πρόβλημα. Αυτό έχει ως επακόλουθο να προσπαθούν να υποβαθμίζουν την σοβαρότητα της ασθένειας προκειμένου να αισθανθεί ο ασθενής ψυχολογικά καλύτερα ή απλά χορηγούν φάρμακα για την πιθανή και πρόσκαιρη βελτίωση των συμπτωμάτων, χωρίς όμως σε αυτή την περίπτωση να πληροφορούν τους ασθενείς για τις συνέπειες της μη οριστικής, αλλά προσωρινής επικάλυψης του προβλήματος τους. Επειδή λοιπόν το πρόβλημα έχει μια μόνο λύση και αυτή δεν είναι άλλη από την ριζική και οριστική του αντιμετώπιση, ο σκοπός της θεραπευτικής τακτικής πρέπει να στοχεύει στα ακόλουθα:

  • Πλήρη εξάλειψη των μικροοργανισμών που δημιούργησαν την φλεγμονή.
  • Άρση της απόφραξης των σωληναρίων, στο επίπεδο προστατικών αδένων, των σπερματοδόχων κύστεων και της επιδιδυμίδας.
  • Απομάκρυνση της πυώδους έκκρισης και των μικρολιθιάσεων από τα αποφραγμένα προστατικά κυστίδια που φλεγμαίνουν.
  • Επαναφορά της φυσιολογικής αρχιτεκτονικής δομής, του μεγέθους και της λειτουργικότητας του αδένα.
  • Πλήρη εξάλειψη των συμπτωμάτων της χρόνιας προστατίτιδας του ασθενούς.
  • Επαναφορά και διατήρηση της σωματικής δύναμης, της σεξουαλικής ικανότητας και της γονιμότητας του ασθενούς.
  • Επαναφορά και διατήρηση της ψυχολογικής ισορροπίας του ασθενούς.
  • Διαρκή αποθεραπεία χωρίς επαναφορά των ενοχλημάτων.

 

 

Θεραπεία της χρόνιας προστατίτιδας

Η αρχική αντιμετώπιση μη επιπεπλεγμένης χρόνιας προστατίτιδας, γίνεται με την λήψη αντιμικροβιακής αγωγής για χρονικό διάστημα όχι λιγότερο από μήνα. Αυτό βέβαια στις περιπτώσεις που τόσο η κλινική όσο και η υπερηχογραφική λεπτομερής εξέταση, δεικνύουν ότι η φλεγμονή δεν έχει χρονικό διάστημα έναρξης περισσότερο από 6-9 μήνες. Σε αυτό το σημείο πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στην αξιολόγηση μας, άλλως θα φορτώσουμε τον οργανισμό του ασθενούς με φάρμακα για ένα ή και περισσότερους μήνες, χωρίς κανένα πρακτικό αποτέλεσμα. Σε περίπτωση χρησιμοποίησης μόνο των αντιβιοτικών φαρμάκων ως μονοθεραπεία για την αντιμετώπιση των επιλεγμένων και μόνο περιπτώσεων με μικρό χρόνο έναρξης της φλεγμονώδους πορείας, επαναλαμβάνουμε την κλινική και υπερηχογραφική εξέταση και ενδεχομένως και την μικροβιολογική και εφόσον αυτές δεικνύουν ότι η φλεγμονή επιμένει, παρά την μερική ή ακόμη και την πλήρη υποχώρηση των ενοχλημάτων, η αντιμετώπιση της χρόνιας προστατίτιδας θα πρέπει να είναι ριζική. Σε αντίθετη περίπτωση θα υπάρξει σοβαρή πιθανότητα προοδευτικής επιδείνωσης της φλεγμονής, που στο επόμενο χρονικό διάστημα θα γίνει αισθητή, με την εμφάνιση εκ νέου της συμπτωματολογίας και ενδεχομένως με τις παρενέργειες που προαναφέρθηκαν (στυτική δυσλειτουργία, υπογονιμότητα , δυσλειτουργίες ούρησης κλπ.). Αυτές οι παρενέργειες είναι πολύ πιθανό ότι θα αποτελέσουν ίσως και το κυρίαρχο πρόβλημα που θα αναγκάσει τον ασθενή να επισκεφθεί τον ουρολόγο και να ψάξει εναγωνίως για θεραπεία.

Σε όλα αυτά τα χρόνια της κλινικής μου εμπειρίας και της ενασχόλησης με το πρόβλημα της χρόνιας φλεγμονής στον προστάτη πού είναι σχεδόν 25 χρόνια, η μοναδική αγωγή που λύνει το πρόβλημα επιτυγχάνοντας όλα σχεδόν τα ανωτέρω αναφερόμενα ζητούμενα, είναι ο συνδυασμός της αντιμικροβιακής και αντιφλεγμονώδους αγωγής με την δακτυλική συμπιεστική θεραπεία του αδένα, προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις κάθε είδους προστατικής φλεγμονής, εξειδικευμένης για τον κάθε ασθενή (finger pressure unblocking curative prostate treatment).

Στόχος αυτής της ειδικής θεραπείας είναι να διασπάσει όλες τις σκληρές και οργανωμένες εστίες της φλεγμονής της προστατίτιδας, να οδηγήσει στην άρση της απόφραξης και την ομαλή κυκλοφορία του προστατικού υγρού σε κάθε αδενικό σωληνάριο, την αποκατάσταση της μικροαγγειακής κυκλοφορίας στον αδενικό ιστό, την πλήρη απαλλαγή από τις μικροβιακές εστίες και την φυσιολογική αποκατάσταση της ανοσολογικής αντίδρασης του οργανισμού στον υγιή πλέον προστατικό αδενικό ιστό.

Η θεραπεία αυτή οδηγεί σε αποτελέσματα τα οποία κρίνονται εντυπωσιακά αφού η ίαση της χρόνιας προστατίτιδας κυμαίνεται σε ποσοστό από 92 - 96%.

Σε ελάχιστες περιπτώσεις (λιγότερο από 5-6%), όπου παρά την ανωτέρω αγωγή ή δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως τα συμπτώματα της χρόνιας προστατίτιδας ή ελάχιστες εστίες μικροβίων επιμένουν να υπάρχουν ακόμα στις καλλιέργειες του προστατικού υγρού (μετά από μάλαξη του αδένα), ή παρά την εξάλειψη των μικροβίων τα πυοσφαίρια επιμένουν να υπάρχουν έστω και εάν είναι ελάχιστα, ή παρά την πλήρη εξάλειψη των μικροβίων και των πυοσφαιρίων υπάρχουν ακόμα θερμές εστίες στο Διορθικό Υπερηχογράφημα, ή υπάρχουν πολλαπλές αποτιτανώσεις που πιθανά να αποτελούν ακόμα εστίες μικροβίων, τότε χρησιμοποιούνται ενδοπροστατικές και ενδεχομένως και ενδοσπερματοδοχοκυστικές εγχύσεις μίγματος 4 - 5 φαρμάκων με αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις  ιδιότητες.

Τα συστατικά του μίγματος επιλέγονται προσεκτικά με αντιβιόγραμμα μετά από λεπτομερή καλλιέργεια του προστατικού υγρού - σπέρματος. Με την βοήθεια της κατευθυνόμενης διορθικής υπερηχογραφίας, σε μια έως τρείς (1-3) συνεδρίες με διαφορά 15 - 20 ημερών μεταξύ τους, επιτυγχάνεται οριστική λύση στο χρόνιο πρόβλημα της πάθησης του προστάτη, αφού οι συγκεντρώσεις των φαρμάκων στον ήδη αναδομημένο προστατικό αδενικό ιστό αγγίζουν έως και τις 1000 φορές περισσότερο, σε σχέση με αυτές που επιτυγχάνονται όταν τα φάρμακα λαμβάνονται από το στόμα (per os).

Εναλλακτική Θεραπευτική Αντιμετώπιση της χρόνιας προστατίτιδας - Ενδοπροστατικές Ενέσεις

Μια εναλλακτική λύση για αυτούς που αδυνατούν να ακολουθήσουν την δακτυλική θεραπεία όπως:

  • Ασθενείς με ελάχιστο διαθέσιμο χρόνο λόγω φόρτου
  • Ασθενείς με μεγάλη ευαισθησία στην δακτυλική πίεση.
  • Ηλικιωμένους (60-80 ετών).

αποτελούν οι ενδοπροστατικές ενέσεις με μίγμα αντιμικροβιακών και αντιφλεγμονωδών ουσιών που εφαρμόζονται συνήθως μία φορά κάθε μήνα, με μέσο αριθμό επαναλήψεων που ποικίλει από 3 έως και 6 φορές. Στις περιπτώσεις που ο ασθενής υποφέρει για αρκετά χρόνια (π.χ. 20 - 25) από την χρόνια προστατίτιδα ή το μέγεθος του προστάτη ξεπερνά τα 60-70 γραμμάρια και οι προστατικές ιστικές αλλοιώσεις είναι αρκετά προχωρημένες, μπορεί να χρειαστεί μέχρι και 10 επαναλήψεις.

Οι ενδοπροστατικές ενέσεις γίνονται με την χρήση της ειδικής διορθικής υπερηχογραφικής κεφαλής στην οποία προσαρμόζεται οδηγός, έτσι ώστε η βελόνα παρακέντησης να εγχέει τα φάρμακα στις θέσεις όπου φωτογραφίζονται οι κύριες χρόνιες φλεγμονώδεις βλάβες του προστατικού παρεγχύματος. Ο αριθμός των αναγκαίων ενδοπροστατικών ενέσεων καθορίζεται από την εικόνα βελτίωσης των ενδοπροστατικών αλλοιώσεων , στην εξέταση με το Διορθικό υπερηχογράφημα που γίνεται πάντα ένα μήνα μετά από την κάθε έγχυση.

 




Εικόνα. 4 Ενδοπροστατική έγχυση αντιμικροβιακών ουσιών.
 

Η θεραπεία αυτή της χρόνιας προστατίτιδας βασίζεται στο γεγονός ότι η αποτελεσματικότητα των αντιμικροβιακών φαρμακευτικών ουσιών αυξάνεται εκατοντάδες φορές, όταν αυτές εισέρχονται με ένεση στις αλλοιωμένες περιοχές του προστάτη, αφού επιτυγχάνονται συγκεντρώσεις από 500-1000 στις περιοχές έγχυσης αλλά και διάχυσης των φαρμάκων. Το αντιμικροβιακό μίγμα περιέχει μία σειρά αντιβιοτικών και αντιφλεγμονωδών ουσιών που καλύπτουν πλήρως το μικροβιακό φάσμα που προκαλεί την χρόνια προστατίτιδα.

Τυπικά, μετά την πρώτη ενδοπροστατική ένεση, ο ασθενής βλέπει μια σημαντική βελτίωση σε ποσοστό 40%-50%, κυρίως στα ερεθιστικά του ενοχλήματα όπως το άλγος (πόνος), η συχνοουρία, καύσος ούρησης (αίσθηση καψίματος κατά την ούρηση) κλπ. Στα αποφρακτικά προβλήματα όπως η δυσκολία στην ούρηση, ο ρυθμός βελτίωσης είναι συνήθως μικρότερος. Κατά μέσο όρο, 70%-80% των ασθενών βλέπουν σημαντικές βελτιώσεις μετά από 3-4 ενέσεις.

Η θεραπεία αυτή αποτελεί μια ικανοποιητική εναλλακτική λύση, η οποία όμως δεν οδηγεί σε πλήρη ίαση της χρόνιας προστατίτιδας. Ωστόσο, συνοδεύεται με πολύ καλά αποτελέσματα στην υποχώρηση των κύριων ή και επίμονων ενοχλημάτων που έχουν επιφέρει αλλαγές στην ποιότητα ζωής του ασθενή. Τα ποσοστά βελτίωσης της ασθένειας κυμαίνονται στο 65 -70%.